De meeste Belgische ondernemers hebben de EU AI Act zien passeren en gedacht: dat is voor de grote technologiebedrijven. Dat klopt voor het grootste deel van de verordening. Eén artikel niet — en dat artikel geldt vermoedelijk ook voor u.
Beantwoord onderstaande vijf vragen. Het kost u twee minuten en u weet precies waar u staat.
Vraag 1 — Gebruikt iemand in uw bedrijf AI?
Denk niet aan robots of zelfrijdende auto's. Denk aan:
- ChatGPT, Copilot of Gemini om een mail of offerte op te stellen
- een vertaaltool zoals DeepL
- de AI-functies in Word, Outlook of uw boekhoudpakket
- een chatbot op uw website
- software die cv's screent of klantvragen sorteert
Antwoordt u ja? Dan valt u onder artikel 4 van de AI Act. Ook als u het niet zelf hebt aangekocht en ook als het gratis is.
Denkt u nee? Vraag het na bij uw medewerkers voor u zeker bent. In de praktijk gebruikt bijna elk bedrijf AI, alleen weet de zaakvoerder het niet altijd. Dat is precies waar het risico zit.
Vraag 2 — Weet u wie wat gebruikt?
Kunt u vandaag opsommen welke AI-tools er in uw bedrijf gebruikt worden, door wie en waarvoor? De meeste ondernemers kunnen dat niet, en dat is geen verwijt: het gebeurt gewoon, zonder aankoopbeslissing en zonder aankondiging.
Het probleem is wat er ondertussen gebeurt. Een medewerker die een klantenlijst in een chatbot plakt om er een samenvatting van te maken, doet dat met de beste bedoelingen. Maar die gegevens zijn wel weg.
Kunt u het niet opsommen? Dan hebt u geen zicht op uw risico. Begin daar: vraag het gewoon, zonder verwijt. U zult verrast zijn.
Vraag 3 — Zijn er afspraken over gemaakt?
Bestaat er in uw bedrijf een antwoord op vragen als: welke gegevens mogen wel en niet in een AI-tool? Moet een klant weten dat een tekst met AI is gemaakt? Wie controleert wat de tool voortbrengt voor het naar buiten gaat?
Zonder afspraken verzint elke medewerker zijn eigen regels. De ene is voorzichtig, de andere plakt er een volledig contract in.
Geen afspraken? Dat is de meest voorkomende situatie, en meteen ook de makkelijkst op te lossen. Een AI-beleid van twee bladzijden dekt negentig procent af.
Vraag 4 — Weten uw mensen wat de tool wél en niet kan?
Hier zit de kern van artikel 4. De wet vraagt niet dat uw personeel AI kan bouwen. Ze vraagt dat uw mensen genoeg begrijpen om er verstandig mee om te gaan — afgestemd op hun rol.
Concreet: weet uw boekhouder dat een taalmodel getallen kan verzinnen die er overtuigend uitzien? Weet uw HR-medewerker dat een screeningtool kan discrimineren zonder dat iemand dat zo bedoeld heeft? Weet uw verkoper dat hij aansprakelijk blijft voor wat er in een door AI geschreven offerte staat?
Twijfelt u? Dan is dat geen schande. Deze technologie bestaat pas een paar jaar in deze vorm, en ze verandert sneller dan de meeste mensen kunnen volgen. Maar het is wél precies wat de wet van u vraagt om aan te pakken.
Vraag 5 — Kunt u het aantonen?
Stel dat er volgende maand een controle komt, of dat een klant het opvraagt bij een aanbesteding. Wat legt u dan op tafel?
Dit is de vraag waar de meeste bedrijven vastlopen. Ze hebben ooit iets gedaan — een presentatie op een teamvergadering, een mail met richtlijnen — maar er is niets van bijgehouden. En wat u niet kunt aantonen, telt niet.
Uw score
| Aantal keer "ja" op vraag 2 t/m 5 | Waar u staat |
|---|---|
| 4 op 4 | U bent in orde. Houd het bij en zorg dat nieuwe medewerkers mee opgeleid worden. |
| 2 of 3 | U hebt de basis, maar er zit een gat. Meestal is dat het aantoonbare deel: er gebeurt wel iets, maar er blijft niets van over. |
| 0 of 1 | U staat waar de meeste Belgische kmo's staan. Geen reden tot paniek, wel tot actie: de handhaving loopt sinds 2 augustus 2026. |
Wat zegt de wet precies?
Artikel 4 van de EU AI Act geldt sinds 2 februari 2025. In juli 2026 werd het versoepeld door de zogenaamde AI Omnibus (Verordening (EU) 2026/1744). De huidige stand:
U moet: maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van uw personeel ondersteunen en ontwikkelen, afgestemd op hun rol, ervaring en de context waarin ze AI gebruiken.
U moet niet: garanderen dat elke individuele medewerker een bepaald niveau haalt. Sinds de Omnibus staat dat er uitdrukkelijk niet meer in. Er is ook geen verplicht examen, geen minimum aantal opleidingsuren en geen officieel certificaat — wie u dat verkoopt, verkoopt lucht.
De handhaving: loopt sinds 2 augustus 2026. Lidstaten wijzen markttoezichtautoriteiten aan die kunnen optreden.
Kort gezegd: het is een inspanningsverplichting geworden. U moet kunnen tonen dat u het georganiseerd hebt en dat uw mensen effectief meedoen — niet dat iedereen geslaagd is. Meer daarover leest u in ons overzichtsartikel over de AI Act.
Waar begint u?
Drie stappen, in deze volgorde. Ze kosten samen minder tijd dan u denkt.
1. Breng in kaart wat er gebruikt wordt. Vraag het gewoon aan uw team, zonder er een audit van te maken. Een lijstje op een blad volstaat.
2. Maak afspraken op papier. Welke gegevens mogen er niet in, wie controleert de output, en wat doet u bij twijfel. Twee bladzijden is genoeg voor een kmo.
3. Leid uw mensen op — en houd het bij. Niet één sessie die binnen drie maanden vergeten is, maar iets dat blijft hangen. En registreer wie wat volgde, want dat is uw bewijs.
Waarom die derde stap het lastigst is
De eerste twee stappen doet u zelf op een namiddag. De derde is waar het meestal stilvalt: een externe opleidingsdag kost al snel meer dan tweeduizend euro voor een halve dag, iedereen moet tegelijk van de werkvloer, en achteraf blijft er geen dossier over.
Daarom bouwden wij Complemy: AI-geletterdheid in vijftien minuten per week, in het Nederlands, met een traject dat past bij de rol van elke medewerker — en met een rapport dat u bij een controle op tafel legt. Uw directie krijgt andere lessen dan uw IT'er, en uw verkoper weer andere.
Benieuwd waar uw bedrijf staat? Op complemy.be ziet u het volledige programma en wat het kost. U kunt uw medewerkers alvast toevoegen zonder iets aan te kopen — zo weet u meteen over hoeveel mensen het gaat.
Deze tekst is algemene informatie, geen juridisch advies. Voor uw concrete situatie raadpleegt u best een jurist.