Sinds augustus 2026 wordt artikel 4 van de EU AI Act gehandhaafd: elke organisatie die AI gebruikt, moet maatregelen nemen om de AI-geletterdheid van haar medewerkers te ondersteunen. De vraag die wij het vaakst horen: volstaat één training van een halfuur? Het eerlijke antwoord is genuanceerder dan ja of nee — en precies die nuance bepaalt hoe sterk u staat wanneer iemand ernaar vraagt.

Wat de wet wél en níét zegt

Eerst de feiten. Artikel 4 legt geen vast kennisniveau op, geen examen en geen verplicht certificaat. De Europese Commissie bevestigt in haar richtsnoeren dat de maatregelen moeten passen bij de context: welke AI-systemen gebruikt u, welke risico's brengen die mee, en wie werkt ermee? Een advocatenkantoor dat ChatGPT gebruikt voor tekstwerk heeft een andere opdracht dan een selectiekantoor dat kandidaten laat voorsorteren door een algoritme — dat laatste is onder de AI Act een hoog-risicotoepassing.

Wie dus beweert dat de wet een specifiek pakket, examen of certificaat "verplicht", overdrijft. Maar de omgekeerde conclusie — "dan volstaat een eenmalig halfuurtje voor iedereen" — staat er evenmin.

De maatstaf is niet "gedaan", maar "passend en aantoonbaar"

Artikel 4 vraagt twee dingen tegelijk. De maatregelen moeten passend zijn bij uw context en risico's, en u moet ze kunnen aantonen — aan een toezichthouder, maar in de praktijk vaker aan een klant, verzekeraar of aanbestedende overheid die ernaar vraagt.

Leg beide maatstaven eens naast een eenmalige e-learning:

  • Passend? Voor een organisatie waar AI een randfenomeen is: verdedigbaar. Voor een organisatie waar medewerkers dagelijks met AI werken — of waar AI beslissingen over mensen mee voorbereidt — wordt "één sessie voor iedereen, ooit" moeilijk te verdedigen als passende maatregel bij dat risico.
  • Aantoonbaar? Een deelnamelijst van één moment bewijst dat mensen ooit aanwezig waren. Ze zegt niets over wat er zes maanden later nog van overblijft, niets over nieuwe medewerkers die intussen in dienst kwamen, en niets over nieuwe tools die intussen in gebruik raakten.

Kennis vervliegt — en AI verandert sneller dan uw slides

Uit leeronderzoek is al ruim een eeuw bekend dat kennis zonder herhaling snel wegzakt. Bij AI komt daar iets bij: het onderwerp zelf verandert per kwartaal. De tools die uw medewerkers vandaag gebruiken, bestonden bij uw training van vorig jaar misschien nog niet. Een eenmalige interventie veroudert dus twee keer: in de hoofden én in de inhoud.

Daarom meten wij bij Complemy op twee momenten: een nulmeting vóór de start en een hermeting na twaalf weken, met dezelfde vragen. Niet als examen — er is geen slaagdrempel — maar omdat het verschil tussen die twee metingen precies het bewijs is dat artikel 4 bedoelt: uw maatregelen ondersteunen de AI-geletterdheid aantoonbaar.

Wat een sterk dossier bevat

Wordt er ooit naar gevraagd, dan wilt u meer kunnen voorleggen dan een aanwezigheidslijst. In de praktijk overtuigt een dossier met:

  • een inventaris van de AI-toepassingen in uw organisatie en hun risicoklasse;
  • maatregelen per rol — wie AI-toepassingen kiest of bouwt, heeft andere kennis nodig dan wie ze gebruikt;
  • doorlopende deelname over het jaar, niet één moment;
  • een meting van het effect (voor/na);
  • en dat alles bijgehouden, ook voor wie later instroomt.

Dus: is die eenmalige training weggegooid geld?

Nee — het is een begin, en beter dan niets. Maar behandel ze als wat ze is: de eerste stap van een maatregel, niet de maatregel zelf. Wie vandaag al een basissessie deed, heeft een prima fundament om op verder te bouwen met een doorlopend ritme en een meetbaar resultaat.

Benieuwd waar uw organisatie vandaag staat? Onze gratis AI-scan brengt in vijf minuten in kaart welke AI er bij u in gebruik is, in welke risicoklasse dat valt en wat u best als eerste aanpakt — zonder account.